Deprecated: Function create_function() is deprecated in /customers/6/1/7/uyghur.kim/httpd.www/wp-includes/pomo/translations.php on line 208 Yar -yölekler yaxshi qal » Azat Uyghur Munbiri

TARIHI EMINIYE – HISTORY OF PEACE
HUNLARNING QISQICHE TARIHI
SHERQIY TURKISTAN TARIHI
QESHQERNING YEQINQI WE HAZIRQI ZAMAN MAARIP TARIXI
Tengri qamchisi Atilla
1933-1937 - yilliridiki weqeler
1944 - yilidiki weqeler
Ottura Asiya Tarixi Tézisliri
Seidiye xanliqi heqqide qisqiche bayan
Sopaxun Sawurof Heqqide Stalingha yollanghan xet
Sun jungsen we Ilixan Töre
Uyghurlarning Mongghul impiriyiside oynighan roli.
Uyghurlar Sherqte we Gherbte
Qedinqi Merkizi Asiya
Uyghur Kilassik Edebiyat Tarixi
Uyghur Maarip Tarixi
Tarixtin Qisqiche Bayanlar
Hoten Qozghulingi Heqqide
Uyghurlar - Turghun Almas
«Tarixiy reshidiy» heqqide
Ili sultani obul elaning chet eldiki tutqunluq hayatigha da'ir muhim üch höjjet
Qaraxanilar we Idiqut xanliqi heqqide
9 - 12 - Esirlerdiki Uyghur Döletliri
8-10- Esirlerdiki Gherbiy Yurt heqqide tetqiqat
Qedimqi Merkizi Asiya
Jenubiy Shinjyang Uyghur xiristiyan uyushmisi
Kazaklar Aqsuda
Alte Sheher Mektupliri
Yerken xanliqi tarixidin omumiy bayan
Ürümchi Söhbitidin kéyin
Seidiye xanliqigha dair matériyallar
Qaraxanilarning Dölet Teshkilati
Orxun Uyghur xanliqining qisqiche Tarixi
Farabi we uning Pelsepe sistémisi
Choqan welixanow we Uyghurlar heqqide
Uyghur kilassik Edebiyat tarixi
Xoten qozghilingi Heqqide
Millitars Shing dewridiki eslime
Bughraxanlar tezkirisi
1933 - 1937 - yilliridiki weqeler
6 - déwiziye
1944 - yilidiki paaliyet
Shinjyang Tarix Matériyalliri 1- 50
Uyghurlarning shekillinish jeryani
Balasaghunning Orni
Milliy Armiyining qisim qurulmisi
Orxundin Jewherler 1 - 2
Altay neshriyati
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6

!Barliqimiz Bedel Bolsun Weten Üchün

.Sehipimizdiki Barliq Eserler Heqsiz. Xalighanche Chüshürüp Paydilansingiz Bolidu

Yar -yölekler yaxshi qal

Abduweli ayup gülen

”Uyghurluq musapemdiki amérika“ning xatémisi

Mayning 13-küni axirqi imtihanlirim tügidi. Oqush püttürüsh murasimi üchün 400 dollar pul tapshursaq mexsus shirket bu heqtiki mulazimet bilen teminleydiken. Bu murasimgha qatnishish manga qilchimu ehmiyetlik tuyulmidi. Murasimgha qatniship tebriklengidek héch ish qilmay turup sehnéde néme qilimen. Aliy mektep chaqiriqini tapshuriwalghanda xosh bolghan édim. Emma diplum tarqitilghanda ruxset sorap muddettin burun qaytip kettim. Manga besh yilliq ömrüm miwisiz xazan bolghandekla tuyulup oqush püttürüsh murasimigha qatnashqum kelmidi. Shinjang unwirsititigha magistirliqqa qobul qilghanda hayajanlandim, emma üch yil ötüp magistirliq unwani tarqitilghan we héliqi ghelite bök keydürülgen yighin zaligha barghum kelmidi. Qatmuqat tallashlardin halqip xelqara ford fondi jemyitining mukapatigha érishkende özümni utuq qazanghandek hés qildim, halbuki shu mukapat bedilige oqushum pütkende yene utturup qoyghandek halgha chüshüp qaldim. Ma’arip ministirlikining mukapatigha ériship türkiyede bolghan chaghlirimda héch bolmighanda türkchemning rawanliqigha ishengen édim. Amérikida oqup bunchilik memnunluqqa érishelmidim. Shu seweptin bolsa kérek mende ”zeper quchup wetenge qaytish aldidiki hayajanlardin esermu yoq édi. Oqughanlirim manga sawadtekla, xeqlerning tepekkur gémnastikisidekla tuyulghan bolghachqa, u bilimler bilen könglümge aram bermeywatqan mesililerni hel qilghili bolidighanliqgha ishinelmeyttim. Chong akam meyli qanche yil kétishidin qetiynezer amérikida netije qazinishimning muhimliqini tekitligen édi. Bu qarashqa amérikigha kelmeste akamni we a’ilidikilirimni özüm ishendürüp bolghan édim. Men hemishe emelge ashurmaqchi bolghan pilanlirim heqqide özemdin bashqa köpincheylenni hayajanlandurup, qayil qilip kelgenidim. Emma bu qétim wetenge qaytip qilmaqchi bolghanlirimgha, amérikida ayalimdin bashqa héchkimni qayil qilalmidim. Qararim qulaqlargha yetkendin kéyin dostlirim télfun qilip, xet yézip méni bu xeterlik qedemdin tosmaqchi bolushti. Méni ezeldin qayil qilip kelgen bir dostum öyige chaqirip bashqa buraderler bilen manga üch kün nesihet qildi. Yene bir dostum bilen bu heqte bir kéche munazirileshtim. Ayalimning bir dosti bolup yoldishi mektipimizning jughrapiye fakultitida pirofissor idi. U bu xewerni anglap ”abduweli aljiptimu?“ Deptu, ayaligha . Emma men qararimdin xushal édim. Qaytishqa bir nechche kün qalghanda kompiyutérim wiruslinip nechche waqittin béri toplighanlirim, yazghanlirim we yazmaqchi bolghanlirimning tizisliri yoq bolup ketti. Bir aghinem buni anglap kelgüsümning bishariti dep yéshim berdi. Ichimde külgüm keldi. Méning bundaq chüshtin,hawadin we bashqa tasadi’o’iy hadisilerdin bisharet izdep öz kelgüsige pal achidighan ishlar bilen éqim kélishmeytti. Qizim amraq bowisi we momilirini körüsh xushalliqida édi. Ayalimning temkinliki qiliwatqan xizmitini normal dawam qiliwatqanliqidin bilinip turatti. Peqet pat-pat türk qiz ayallarning hazirche qaytmasliq heqqidiki meslihetlirini yetküzüp turatti. Qulaq tüwimde anamning“sen qaytip kelseng hemme késeldin saqiyip kétettim“ dégen sözliri jaranglaytti.
Uzutushlar bashlandi. Türk dostlirim ayrim uzatqan we hediyelerni teqdim qilishqandin bashqa kanzas shehride xeyrlishish ziyapiti berdi. Ziyapette alahide oralghan bir qelem sowgha qilishti. Xatire dostlargha wakaliten“abduweli aka sendin ayrilghumiz yoq édi, emma tutup qalalmiduq. Sen bilen pexirlinimiz aka, ejdadlirimiz kökligen tupraqlagha muhebbet,meripet we heqqaniyet maysilirini perwishlesh üchün kétiwatisen. Séni bundin yuz yillar burun sherqtiki türk tupraqlirigha, ata miras makanlirimizgha mektep qurush . Meshel yandurush üchün atlanghan ehmet kamalgha oxshatqum kélidu. Epsus biz undaq pidakarlirimizning warisliridin bolalmiduq, sen bilen bir septe turalmiduq, emma desteklirimiz we du’alirimiz her zaman sen bilen bille. Sanga ghayilirimizning simwuli bolghan qelemni sowgha qilduq. Qural bilen qangha boyalghan bu natiwan dunyani biz qelem bilen gülge pürkeymiz. Bowilirimiz qolida qélich dilidiki iman bilan yürüsh qilip jhangha islamning adalitini tikligen bolsa biz bügün qolimizdiki qelem we dilimizdiki iman bilen heq yultuzini üstün qilimiz.“ dédi hayajan bilen. Qurlush injinirliqi kespining munewwer mutexesisi hemmeylen oylighanlirigha we oylap yitelmigenlirige wekillik qildi bolghay qizghin alqishlandi. Resimge chüshüshler, köngül izhar qilishlar kech sa’et onlarghiche dawam qildi. Ertisi türk qizlar ayalim amérikigha kelgendin bashlap tünügünki ziyapetke qader tartilghan resimlerdin bir album yasap sowghat qiptu. Mesudege uning özi tartqan we bashqa türk balilar bilen oynawatqan rasimliri qachilanghan bir foto aprat hediye qilishiptu.
Saralar a’ilisi manga dostluq quchaqliridin orun bergen söyümlük kishiler édi. Sara mektipimizning tilshunasliq kespini tügetken bolup ari’an duwayirning til insanshunasliqi dersi arqiliq uyghurgha qiziqqan iken. Ottuzgha kirmey turup töt baligha ana bolghan bu amérikiliq chokan balilirini öyide oqutidighan a’ile ayali édi. Tonushluqimiz dostluqqa tereqqiy qilip uning yoldishi we ata-anisining pikirdashlirigha aylinip kettim. Saraning dadisi félip aramgha chiqqan oféstir bolup amérikining chixsilowakiyede turushluq armiyiside ishligen iken. Anisi wen norwigiyelik bolup bu ikkiylen chiqishqaq, parangxumarliqi bilen xuda qoshqan bir jüpler édi. Men ayalim kelmeste pat-pat ular bilen hemdastixan bolup turattim. Ayalim kelgendin kéyin mesude boway momaylargha bek échikip ketti. Ayalimning poluliri we öyde uyutup élip baridighan qitiqliri we türkche salatlirigha saralarning öyidikiler shundaq amraq bolup ketti. Ular hediye qilghan wagonluq wélsipitini mesude bekmu pakiz tutatti. Bizning qaytip kétidighanliqimiz ulargha anche maqul kelmigen bolsimu bizni uzatqan küni ilham, medetler bilen könglümni kötürgen boldi. Wen xanim giz béghida östürgen alma , neshpütliridin yasighan qiyamlirini yolluq tutti. Sara ayalimgha we mesudege pertuq tikip sowgha qildi. Hemmeylen birlikte bizge du’a qildi. Félip boway bizni öyimizge ekilish yolida lawrinis shehrining eng xilwet tuyghu béridighan bir yérige kélip toxtidi. Bu yerde orman bilen qaplanghan bir töpilikning qoltuqigha jaylashqan bir köl bar idi. Félipning éytishiche bu yer esli yamghur suliri yéghilip qalidighan sésiq sasliq ikenduq. Yetmish yillar muqeddem bu sheherde oqup, ösüp bostundiki chong bir körünüsh lahiyelesh shirkitide ishlewatqan bir mutexesis özining baliliq we yashliq künliri ötken shehrige atap bedbuy sazliqning ornigha kölni bina qiliptu. ”Shu kishining bahaniside yaziche sheherni sésiq puritidighan körümsiz sasliqning ornigha shehrimizge zinaqtek yarashqan bu köl peyda boldi. Bu sheher bina bolghandin bashlap nechche ewlat ötkendu. Nechche on ming kishi bu yerdin qanat chiqirip yiraqlargha perwaz qilighandu we yaki nechche onming kishi mushu yerde tughulup mushu yerge kömülgendu, emma hemmeylen xuddi bu sésiq sazliq we bedbuy puraq bu yerge baqiwendidek köngen péti yashawirishni, tümenligen özi tughulghan lawrinisliqtin bu yerge güzellik ata qilghini shu bir kishi boldi. Yashash hemmimizning qolidin kélidu. Likin hayatliq muhitini özgertish jiq ademning xiyaligha kelmeydu. Men séning mushundaq özgertküchi yaki özgirishke sewep bolghuchi bolushungni arzu qilimen.“ dep sözini axirlashturdi. Félip közlirini köldin üzmey turup andin qizimning bashlirini silighiniche hemmeylenge du’a qildi.
Ayropilan etigen sa’et altide uchatti. Lawinistin kanzas shehrige ikki sa’et etrapida kétidighan bolghachqa kiche sa’et üchlerde yolgha chéqishimiz kérek bolghan édi. Méning amérikidiki oqush hayatimgha bashtin ayaq eng uzun shahid bolghan birdinbir uyghur sawaqdishim unimighinimizgha qoymay öyide qondurup yolgha sélip qoyidighan boldi. Türk dostlirimdin eyyup, mujahid, muherrem, kamillar du’a qilip raziliq tileshti. Erkin bilen hale,zeynep bilen xatire we mustapa bilen esin qatarliq bir jüpler sa’et ikkilergiche hemrah bolushup quchaqlap xoshlashti. Richard,wenni,sitefni qatarliqlar uzitip télfun qilishti. Télfunlirimiz toxtimay sayraytti. Uyghurche, éngilizche, türkche sözler arqiliq muhebbet yüreklerge aqatti. Ayrilish minutliri kelmeste ulargha bu qeder ichikip ketkinimni bilmeptikenmen. Shu minutlarda allahning insanni muhebbet ichige,ibadet sanilidighan söygü üchün yaratiqanliqigha téximu chongqur tehsin oqudum. Allah yaratqan mewjudatlarning shahliqi nisip bolghan insan üchün qedirdanlarni söyüsh, söyündürüsh ibadet emesmu?? Shundaq qilip biz kettuq. Bizdin ayrilip özini tutalmay tökülüp ketken mé’ining mekteptiki birdinbir uyghur kesipdishim yalghuz qaldi.
-Boldi kéteyli, qoyinge bundaq ayighi chiqmas oqushni, dégen édim méngish aldida chaqchaq qilip . – Méningmu xoymu ketküm bar, likin mihrigül bilen bir öyge sighmasmizmikin, dédi umu külüp turup. Yene shu uyghur yalghuz qaldi. Uni yöleydighan tengritagh ata yéraqta.uni yayritidighan ana baghlargha köz yetmeydu. U izdiniwatqan ana til uningdin nechche onming kélométir uzaqliqta, qaghjiraq teklimakandek. Susiz karizdek , ot ketken tarimdek lewliri gez baghlighan halda chongqur sükütke gherq bolghan édi.
Özgerseng deymen. Men söyüp yazghanlirimni hayattin mene izdigen, yaman adetlerge, xata pozitsiyege, natoghra tepekkurgha qul bolushni ret qilghan, muweppeqiyettin waz kechmeydighan barliq qedirdanlirimgha söyünüp hediye qilimen. Közliginim ortaq xushalliq, küyliginim özgirish marshi, ümid marshidur.

جاۋاب يېزىش